Hagia Sophia

Hagia Sophia is een actieve moskee en een van de centrale architectonische en historische monumenten van Istanbul. Het huidige gebouw werd in 537 voltooid voor de Byzantijnse keizer Justinianus I, de derde kerk op deze plek. De Griekse wiskundige Anthemius van Tralles en de meetkundige-ingenieur Isidorus van Milete ontwierpen een immense basiliek bekroond door een volledig op pendentieven rustende koepel, een structurele oplossing die de latere architectuur hielp transformeren. Het schip rijst op onder een koepel van ongeveer 32,6 meter doorsnee en meer dan 55 meter boven de vloer. Veertig ramen rond de basis laten licht binnen dat het gewelf laat lijken te zweven. Halfkoepels en kleinere exedrae verlengen de centrale ruimte, terwijl marmeren zuilen, betegelde stenen vloeren, gebeeldhouwde oppervlakken en mozaïeken het interieur meerdere lagen Byzantijns ontwerp geven. De latere geschiedenis van het gebouw is even zichtbaar. Ottomaanse minaretten, steunberen, kalligrafische panelen en moskeemeubilair bestaan naast christelijke mozaïeken, waaronder de Maagd met Kind in de apsis en keizerlijke composities in de galerijen en ingangen. Hagia Sophia diende bijna een millennium lang als kathedraal van Constantinopel, behalve tijdens de Latijnse bezetting, en werd een moskee na de Ottomaanse verovering in 1453. Het was een museum van 1935 tot de herbestemming als moskee in 2020. Bezoekers komen dus in een functionerend religieus gebouw waarvan de kerk-, moskee-, museum- en conserveringsgeschiedenissen fysiek verweven blijven.

Niet te missen

• De centrale pendentievenkoepel, omringd door veertig ramen en meer dan 55 meter boven het schip
• Het apsismozaïek van de Maagd met Kind
• Het mozaïek van de Keizerlijke Poort met een keizer voor Christus
• Het mozaïek bij de zuidwestelijke ingang met Constantijn en Justinianus die modellen van stad en kerk aanbieden
• Ottomaanse minaretten, monumentale kalligrafie en moskee-toevoegingen op de Byzantijnse basiliek
• De marmeren vloer, bovenste galerijen, Keizerlijke Poort en overgebleven architectonische fragmenten uit eerdere fasen

Tickets & rondleidingen

Manieren om Hagia Sophia te bezoeken

Goedkoopste optieHagia Sophia Tour with Official Licensed Guide - Fast Entry5★ · 73 reizigers~1 uurGratis annulerenVanaf$17 per persoonData bekijken →Beste hele dagIstanbul Highlights! Blue Mosque, Hagia Sophia, Topkapı and More4.9★ · 660 reizigers8-9 uurGratis annulerenVanaf$175 per persoonData bekijken →Privé & flexibelIstanbul Guided Tour: Hagia Sophia, Basilica Cistern and More!5★ · 64 reizigers5-7 uurGratis annulerenVanaf$105 per persoonData bekijken →

Goed om te weten

• Hagia Sophia is sinds 2020 weer een actieve moskee, nadat het van 1935 tot die tijd een museum was.
• De huidige structuur is de derde kerk op deze plek; zichtbare opgegraven fragmenten bewaren bewijs van de eerdere Theodosiaanse basiliek.
• Christelijke mozaïeken en Ottomaanse islamitische kunst delen het gebouw, en conservering heeft lang geprobeerd beide lagen te beschermen.
• Aardbevingen, koepelinstortingen en eeuwen van steunberen en reparaties zijn essentieel om de structuur te begrijpen zoals die vandaag wordt gezien.

Een stukje geschiedenis

De eerste Grote Kerk op de plek werd in 360 ingewijd en brandde af tijdens onrust in 404. Theodosius II opende in 415 een vervangende basiliek, maar die werd verwoest tijdens de Nika-opstand in januari 532. Justinianus begon slechts weken later met het huidige gebouw en gaf Anthemius en Isidorus opdracht een veel grotere kerk te creëren. Het werd in minder dan zes jaar voltooid en werd de kathedraal van Constantinopel en een bepalend centrum van de Oosters-orthodoxe eredienst. De oorspronkelijke koepel stortte in na een aardbeving in 558. Isidorus de Jongere herbouwde hem hoger met veertig ribben om de naar buiten gerichte kracht te verminderen, hoewel latere aardbevingen verdere instortingen en reparaties veroorzaakten. Kruisvaarders veranderden Hagia Sophia in een katholieke kathedraal tijdens het Latijnse Keizerrijk van 1204 tot 1261 en verwijderden waardevol materiaal tijdens de plundering van Constantinopel. Nadat Mehmed II de stad in 1453 veroverde, werd het gebouw een keizerlijke moskee. Ottomaanse heersers voegden minaretten, steunberen, een gebedsnis, kalligrafie en andere elementen toe, terwijl ze veel figuratieve mozaïeken bedekten. Gaspare en Giuseppe Fossati restaureerden de structuur in de negentiende eeuw en documenteerden mozaïeken die ze vonden. De seculiere Turkse Republiek sloot het in 1931 en heropende het in 1935 als museum. Een gerechtelijke beslissing in 2020 vernietigde de museumstatus en Hagia Sophia werd opnieuw aangewezen als moskee, een verandering die sterke internationale discussie veroorzaakte.